جستجو

ارسال مقاله

آر اس اس پایگاه

پنل کاربران

نام کاربر :  
رمز عبور :  
 
عضویت
رمز را فراموش کردید ؟

جدید ترین مطالب

بازدید کنندگان عزیز میتوانند برای دریافت مقالات بیشتر به آدرس www.3law.ir مراجعه نمایند.

مبانی حقوقی مسئولیت متقاضی تامین دعوی واهی

بازدیدها: 2736 نویسنده: ستار شیرویی تاریخ: 22 شهریور 1394 نظرات: 0

مبانی حقوقی مسئولیت متقاضی تامین دعوی واهی   


 

«نگارنده :حسین حجتی»

«وکیل پایه یک دادگستری»

مبانی حقوقی مسئولیت متقاضی تامین دعوی واهی                               

غرض ازتحریر و باعث برترقیم این کلمات حکایت ازاین امردارد که :قانونگذار درمقام بیان ماده 120 آ.د.م چنین مقررداشته « درصورتی که قرارتامین اجراگرددوخواهان به موجب رای قطعی محکوم به بطلان دعوا شود ویاحقی برای او به اثبات نرسد ، خوانده حق دارد ظرف 20 روزازتاریخ ابلاغ حکم قطعی ، خسارتی را که ازقرارتامین به اووارد شده است ،با تسلیم دلایل به دادگاه صادرکننده قرار، مطالبه کند . مطالبه خسارت دراین مورد بدون رعایت تشریفات آئین دادرسی مدنی و پرداخت هزینه دادرسی صورت می گیرد. مفاد تقاضا به طرف ابلاغ می شود ،تا چنانچه دفاعی داشته باشد ، ظرف 10 روز ازتاریخ ابلاغ با دلایل آن راعنوان نماید .دادگاه دروقت فوق العاده به دلایل طرفین رسیدگی ورای مقتضی صادر می نماید . این رای قطعی است.درصورتی که خوانده درمهلت مقررمطالبه خسارت ننماید ،وجهی که بابت خسارت احتمالی سپرده شده ،به درخواست خواهان به اومسترد می شود .

حال باید مبانی حقوقی مسئولیت متقاضی تامین خواسته من غیرحق بررسی گردد.

درخصوص این مبانی چهارگونه استدلال یانظریه می توان ارائه داد ودرنهایت بهترین نظریه مورد کاووش قرارمی گیرد.

1- تخلف ازتعهد کلی مربوط به تامین واهی بوسیله متقاضی تامین

2- اماره تقصیر برای متقاضی تامین

3- مسئولیت بدون تقصیر (فرض تقصیر) برای متقاضی تامین

4- مسئولیت مبتنی برتقصیر

اول : تخلف ازتعهد کلی مربوط به تامین واهی بوسیله متقاضی تامین

با ملاحظه اصل 34 قانون اساسی که قانونگذار مقررداشته :« دادخواهی حق مسلم هرفرد است وهرکسی می تواند به منظور دادخواهی   به دادگاههای صالح رجوع نماید »درمقابل این حق که برای تمام افراد جامعه قائل گردیده است یک تکلیف را نیزبرعهده آنها قرارداده است که ازتبصره ذیل ماده 109ق.آ.د.م مستفاد می شود.

چراکه برای سوء استفاده کنندگان ازاین حق قانونگذار محکومیتی رامقررداشته است . تاازاقامه دعوی واهی پیشگیری شود .

 درمورد تامین خواسته نیز این امریک حقی است که قانونگذاردرماده 108 ق.آ.د.م برای خواهان باتوجه به شرایطی ملحوظ نظرقرارداده است ،وصرفاً دربند د:مقررداشته است که :خواهان ،خسارتی را که ممکن

است به طرف مقابل وارد آید ،نقداً به صندوق دادگستری بپردازد.

به عقیده حقوقدانان:باید پذیرفت که درکنار تکالیف ویژه ای که قانون یاآئین نامه معین می کند یک تکلیف کلی برعهده شخص است مبنی براینکه دررفتارش احتیاط کند وهمه مراقبتهایی راکه دریک کارلازم است رادرنظر بگیرد،این تکلیف مبتنی بریک هنجاررفتاری است ،که گهگاه «هنجارمدنیت» نامیده می شود.1

بنابراین ، چنانچه هنجار مدنی یایک تکلیف کلی اجتماعی را نقض می کند مرتکب یک بی احتیاطی شده که ازانواع تقصیرمحسوب می شود و« خطایی است که یک شخص محتاط مرتکب آن نمی شود»2

فلذا مسئولیتی که درماده 120ق.آ.د.م برای متقاضی تامین ایجاد شده مبتی بربی احتیاطی اوست که اقدام به تامین دعوی واهی نموده است .

چنانچه این مبنا برای مسئولیت متقاضی تامین پذیرفته شود .او می تواند با اثبات اینکه ،هرچند رعایت همه جوانب احتیاط رانموده ولی بازهم دردعوایش محکوم به بیحقی شده است ، ازمسئولیت رهایی یابد .

دوم : اماره تقصیر برای متقاضی تامین  

ممکن است که گفته شود :به واسطه اینکه باصدور رای به بیحقی خواهان ویا بطلان دعوای وی ، تقصیرش محرز می شود دیگر برای جبران خسارت وارده به خوانده ناشی ازتامین خواسته نیازی به اثبات تقصیر خواهان نداشته وصدور رای به محکومیت خواهان رااماره ای برتقصیر وی دانست . این اماره قانونی ،به مانند سایرامارات قانونی بر حکم غالب استواراست ،این نوع اماره راکه عده ای اماره قانونی  نسبی دانسته اند وعقیده دارند :« اماره قانونی نسبی ، اماره ای است قانونی که خودقانون به افراد اجازه داده است که درصورت حاجت ،خلاف آنرا اثبات کنند »3 وازازآنجا که کاشفیت اماره قطعی نبوده ودلالت آن ظنی است ومی توان خلاف این اماره رانیزاثبات کرد، فلذا متقاضی تامین می تواند با اثبات این موضوع که هیچ تقصیری درتامین خواسته نداشته ازمسئولیت رهایی یابد که این اماره تقصیر درماده 12 ق.م.م مقررگردیده است .فلذا کارفرمایی که باملاحظه ماده 12 ق.م.م اماره تقصیر برای اوایجاده شده است ،می تواند با اثبات اینکه تمام احتیاطهای لازمه رابعمل آورده ویا چنانچه احتیاط مزبور رانیز به عمل می آورد ، خسارت واردمی شد،اماره تقصیررا نقض کند.4 بنابراین متقاضی تامین نیز می تواند با اثبات اینکه هرفرد محتاط ومتعارفی که به جای اوبود نیزدردعوای مزبوراقدام به تامین خواسته می نمود،اماره تقصیر خودرا نقض کند.

سوم : مسئولیت بدون تقصیر برای متقاضی تامین (فرض تقصیر)

فرض قانونی متفاوت ازاماره قانون نسبی است وعبارتست از« نگاشتن حادثه یا حالتی بصورت خاصی به منظور رعایت مصلحتی اجتماعی وحل بعضی ازمشکلات واخذ بعضی ازنتایج که به مفهوم اماره قانونی

مطلق است که قانون به افراد اجازه نمی دهد که خلاف آنرا اثبات کنند.5 بنابراین نظریه قانونگذار باتوجه به مصالحی که درنظرگرفته ، خواسته است با تدوین ماده 120 ق.آ.د.م جبران خسارت ناشی ازتامین خواسته واهی راتضمین وبه نوعی این دعاوی راآسان نماید.

طبق این نظر؛متقاضی تامین بااثبات بی تقصیری خود نمی تواندازمسئولیت رهایی یابد .فلذا این نظر بیشتر شبیه مسئولیت بدون خطر یا نظریه خطر می باشد که درآن مسئولیت بدون بررسی ودرنظر گرفتن نحوه رفتار زیان دیده وبدون مقایسه رفتارفرد محتاط پذیرفته می شود .6 یعنی به صرف محکومیت خواهان به حکم به بیحقی ویا بطلان دعوی مسئولیت وی مفروض قانونی طبق ماده 120ق.آ.د.م می باشد،که به صرف درخواست ازمحاکم وی را بابت تامین دعوی واهی محکوم خواهند نمود .آنچنان که ماده یک قانون مسئولیت دارندگان وسائط نقلیه که درآن مسئولیت رابرعهده دارنده قرارداده است واوبرای معاف شدن خودنمی تواندبه عدم ارتکاب تقصیر استنادنماید،بلکه باید عامل دیگری رابه عنوان ورودزیان ثابت کند .7

چهارم : مسئولیت مبتنی بر تقصیر

باتوجه به اینکه ارکان مسئولیت مدنی دردعاوی مسئولیت مدنی به طورمعمول سه موضوع تشکیل می دهد که عبارتند از:

1-ورود خسارت 2-ارتکاب فعل زیانبار،(تقصیرعامل زیان)3- رابطه تسبیب بین فعل عامل زیان وخسارت وارده .8

باملاحظه اینکه شرایط اجرای ماده 120 ق.آ.د.م عبارتند از:الف :اجراء قرارتامین ب :محکومیت خواهان دردعوی مطروحه ج: قطعی بودن حکم محکومیت خواهان د: مطالبه خسارت خواهان ظرف بیست روزازابلاغ رای قطعی و: بررسی دلایل طرفین دعوی توسط دادگاه

برای اینکه خواهان بتواند ازامتیازات ماده 120 ق.آ.د.م که همانا رسیدگی بدون رعایت تشریفات آئین دادرسی ،معاف بودن ازپرداخت هزینه دادرسی ، فوق العاده بودن رسیدگی وهمچنین قطعی بودن رای صادره بهره مند گردد باید شرایط فوق الذکر را رعایت نماید .

وباتوجه به حقوق مسئولیت مدنی ماکه درآن بنابراصل ، مسئولیت مبتنی برتقصیر است . می توان گفت با ملاحظه اینکه قانونگذار محترم درماده 120ق.آ.د.م مقررداشته که دادگاه دروقت فوق العاده به دلایل طرفین رسیدگی ورای مقتضی صادرمی نماید.حکایت ازاین امرداردکه دادگاه درمقام بررسی دلایل طرفین ارکان مسئولیت مدنی (فعل زیانبار ،ورود خسارت،رابطه سببیت بین فعل زیانباروورود خسارت)را بررسی خواهدنمود.لهذا نظر مقنن هم پیروی ازنظریه مسئولیت مبتنی برتقصیربوده،لازم به ذکراست که مبلغ خسارت وارده به خوانده ناشی ازتامین خواسته می تواند بیشتر یاکمتر ازمبلغ خسارت احتمالی تودیع شده بوسیله خواهان باشد9 وازنظر نگارنده نیز چنین نظری عقلاً وشرعاً صحیح بوده وموجبات عدالت قضایی رافراهم می سازد .

منابع

1. ژردن ،پاتریس ،ترجمه مجید ادیب ،اصول مسئولیت مدنی ،تهران نشرمیزان 1382،ص 57

2. گلدوزیان ، ایرج،1376 حقوق جزای عمومی ایران ،ج اول ،چاپ پنجم ،ص 180

3.جعفری لنگرودی ،محمدجعفر،ترمینولوژی حقوق ،ص 78

4.کاتوزیان ،ناصر،الزامهای خارج ازقرارداد ضمان قهری،ج اول ،ص 545

5.  جعفری لنگرودی ،محمدجعفر،ترمینولوژی حقوق ،ص 77

6.بابایی ،ایرج،بررسی عنصر خطادرمسئولیت مدنی ایران،مجله پژوهش حقوقی سیاست،دانشگاه علامه طباطبایی،ج هفتم،سال چهارم پائیزوزمستان 1381،ص81

7.کاتوزیان ،ناصر،الزامهای خارج ازقرارداد ضمان قهری،ج اول ،ص 613

8.کاتوزیان ،ناصر،الزامهای خارج ازقرارداد ضمان قهری،ج اول ،ص 241

9-مدنی،سیدجلال الدین، آئین دادرسی مدنی،ج 2، ص 495

 

بازدید کننده گرامی ، شما به عضویت سایت در نیامده اید.
پیشنهاد می کنیم در سایت ثبت نام کنید و یا وارد سایت شوید.
موضوعات مشابه
  • دعوای تقابل در نظام حقوقی ایران
  • ضمان پزشکان از منظر فقه و قانون تطبیق آن با قانون جدید مجازات اسلامی
  • مسئولیت مدنی و کیفری پزشک
  • موضوعات پایان نامه رشته حقوق خصوصی 515موضوع
  • صدور قرار تأمین خواسته در دادسرا
  • سوالات درس آیین دادرسی مدنی آزمون وکالت ۱۳۹۱
  • پاسخنامه ی تحلیلی سوالات درس آیین دادرسی مدنی آزمون کارشناسی ارشد ۱۳۹۲ دان ...
  • واخواست و وصول سفته
  • پاسخ تحلیلی سوالات درس حقوق مدنی آزمون سراسری کارشناسی ارشد ۱۳۹۲
  • دادخواست چیست و چگونه تنظیم و تقدیم می شود؟
  • چگونگی طرح و پیگیری دعوای فسخ قرار داد
  • اصل شخصی بودن مسئولیت کیفری
  • مسئولیت مدنی چگونه مسئولیتی است
  • مقایسه دعوای تصرف عدوانی مدنی و تصرف عدوانی کیفری
  • جهل به قانون رافع مسئولیت!
  • دعاوی مالی و غیر مالی
  • ازدواج موقت و راهکارهای قانونی اثبات آن
  • دعاوی مالی و غیرمالی
  • مقایسه دعوای متقابل با تهاتر قهری
  • نقش شخص ثالث در روند اجرای احکام
  • بیمه مسئولیت کارفرما در قبال کارکنان
  • دستورالعمل اجرایی ماده 14 قانون اصلاح قانون بیمه شخص ثالث
  • مرجع صالح برای رسیدگی به دعاوی ناشی از کار
  • چگونگی سرپرستی کودکان بی‌سرپرست
  • بررسی ماده 10 قانون بیمه اجباری
  •  

    ارسال نظر

    نام:*
    ایمیل:*
    متن نظر:
    سوال:
    پایتخت ایران
    پاسخ:*
    کد را وارد کنید: *