جستجو

ارسال مقاله

آر اس اس پایگاه

پنل کاربران

نام کاربر :  
رمز عبور :  
 
عضویت
رمز را فراموش کردید ؟

جدید ترین مطالب

بازدید کنندگان عزیز میتوانند برای دریافت مقالات بیشتر به آدرس www.3law.ir مراجعه نمایند.

مقایسه دعوای تصرف عدوانی مدنی و تصرف عدوانی کیفری

بازدیدها: 7177 نویسنده: ستار شیرویی تاریخ: 12 اسفند 1392 نظرات: 0

مقایسه دعوای تصرف عدوانی مدنی و تصرف عدوانی کیفری


تصرف عدوانی, دعوا, عدوانی کیفری, مدنی

امروزه در کشورهایی مانند ایران و فرانسه و ایتالیا که کلیه املاک به ثبت نرسیده و قباله به نام مالک صادر نشده و وضع ثبتی و قطعی بسیاری املاک هنوز روشن نیست و همین علت باعث اختلافات متعددی و بروز مشکلاتی برای مردم گردیده که برای حل آن مجبور به مراجعه به مراجع قضایی شده و اولین پرسش آنان از خود این است که برای رسیدن سریع تر به حق و خواسته خو د دعوای خود را تحت چه عنوان حقوقی مطرح نمایند آیا بهتر است که دادخواست حقوقی رفع ترف را به دادگاه تقدیم نماید؟ یاطرح شکایت تحت عنوان تصرف عدوانی کیفری مطلبه حق نماید؟
قبل از پاسخ به این سوالات ویزگی هر یک از دعاوی تصرف عدوانی مدنی و تصرف عدوانی کیفری را بیان مینماییم.
از دیدگاه تحلیلی دعوای دعوای تصرف عدوانی مدنی آن گونه که در مواد ۱۵۸ تا ۱۷۷ قانون آئین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹ و قانون جلو گیری از تصرف عدوانی مصوب ۱۳۵۲ مطرح است با دعوای تصرف عدوانی کیفری موضوع ماده ۶۹۰ قانون مجازات اسلامی تفاوت هایی دارد که به آن ها اشاره میشود:
۱٫ دعوای تصرف عدوانی مدنی از ناحیه متصرف اعم از مالک یا اشخاص دیگرمذکور در ماده ۱۷۰ قانون آئین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی قابل طرح است و خواهان صرفاُ باید سبق تصرف خود و لحوق تصرف خوانده را ثابت نماید و نیازی به اثبات مالکیت خود ندارد در حالی که در دعوای تصرف عدوانی کیفری ملک مورد تعرض به تعبیر ماده ۶۹۰ قانون مجازات اسلامی باید متعلق به شاکی باشد لذا شاکی باید علاوه بر ارائه دلائلی که بیانگر آن باشد که مشتکی عنه با اقدامات غیر قانونی به ملک وی تجاوز نموده و ان را عدواناُ تصرف نموده است و باید دلیل مالکیت خود را ارائه نماید البته این به معنی ورود دادگاه کیفری به رسیدگی ماهوی و تصمیم گیری در باره مالکیت شاکی بر ملک متنازع فیه نیست.
۲٫ دعوای تصرف عدوانی مدنی با رعایت تشریفات مقرر در ماده ی ۱۷۱قانون آئین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی قابل طرح علیه امین نیز هست اما با توجه به مفاد ماده ۶۹۰ قانون مجازات اسلامی و اصل قانونی بودن جرم و مجازات دعوای تصرف عدوانی کیفری علیه امین قابل طرح نیست مگر در موارد استثنایی به نحوی که مشمول ماده ۶۹۱ قانون مجازات اسلامی باشد.
۳٫ اگر چه در مقررات جدید دعوای تصرف عدوانی مدنی در فصل هشتم قانون آئین دادرسی در امور مدنی شرط حد اقل مدت تصرف خواهان ذکر نشده است وقانون گذار به طور عمدی شرط مدت مزبور را در قانون جدید حذف کرده است اما به نظر می رسد که خواهان باید آن مقدار سابقه ی تصرف در ملک مورد نزاع را داشته باشد که سبق تصرف عرفاُ بر آن صدق نماید لیکن در تصرف عدوانی کیفری صرف تعلق ملک به شاکی و مالکیت وی کافی است تا بتوان طرح دعوای کیفری نماید.
۴٫ در دعوای تصرف مدنی موضوع رسیدگی آن است که ملک متصرفی خواهان بدون رضایت او و به غیر وسیله ی قانونی تصرف شده باشد و نیازی به اثبات سوء نیت خوانده نیست اما در دعوای تصرف عدوانی کیفری علاوه بر اثبات عنصر معنوی جرم و سوء نیت متهم برای صدور حکم مجازات وی لازم است.
۵٫ در دعوای تصرف عدوانی مدنی در صورت اثبات ادعای خواهان دادگاه علاوه بر بر حکم به رفع تصرف عدوانی در صورتی که متصرف در ملک مورد تصرف عدوانی غرس اشجار یا احداث بنا یا زراعت کرده باشد مطابق ماده ۱۶۴ و۱۶۵ قانون آئین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی حکم خواهد کرد و همچنین مطابق تبصره ی ماده ی ۱۶۵ در صورت تقاضای محکوم له دادگاه متصرف عدوانی را به پرداخت اجرت المثل زمان تصرف نیز محکوم مینماید (که البته به نظر می رسد این امردر مواردی که خواهان مالک یا دارنده عین یا منافع یا منفعت ملک باشد ) اما در تصرف عدوانی کیفری در صورت اثبات موضوع دادگاه علاوه بر صدور حکم مجازات متصرف عدوانی به رفع تصرف و اعاده وضع به حالت سابق و قلع قمع بنا و اشجار و رفع آثار تجاوز حکم مینماید اما حکم به پرداخت اجرت المثل مستلزم تقدیم دادخواست ضرر و زیان و مطالبه ی آن از ناحیه شاکی(مدعی خصوصی)است.
۶٫ حکم رفع تصرف عدوانی در دعوای مدنی به تجویز ماده ی ۱۷۵ قانون آئین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی بلافاصله به دستور مرجع صادر کننده توسط اجرای دادگاه یا ضابطین دادگستری اجرا خواهد شد و درخواست تجدید نظر مانع اجرا نمی شود اما برای اجرای حکم دادگاه عمومی کیفری در دعوای تصرف عدوانی کیفری لازم است مهلب اعتراض آن سپری شده و در صورت اعتراض در مرجع تجدید نظر تایید و قطعی شده باشد.
۷٫در دعوای تصرف عدوانی مدنی ادعای مالکیت از طرف خوانده موثردر دعوا نیست و صرف اثبات سبق تصرف خواهان و لحوق تصرف خوانده موجب صدور حکم مبنی بر رفع تصرف و ادعای وضع ید سابق است. با این توضیح که فلسفه دعوای تصرف عدوانی مدنی اعادهنظم سابق و جلوگیری از اقدامات خودسرانه ی افراد است به تعبیر دیگه منع احقاق حق شخصی است و لذا متصرف سابق ادعای تصرف خود را نسبت به آن مال درخواست می کند و اگر کسی ادعای مالکیت بر ملکی را دارد باید علیه متصرف طرح دعوای مالکیت ویا در صورت داشتن سند رسمی مالکیت طرح دعوای خلع ید نماید اما در دعوای تصرف عدوانی کیفری ادعای مالکیت از ناحیه مشتکی عنه (متهم)یک دفاع محسوب می شود و دادگاه می تواند به دلائل وی رسیدگی نماید تا معلوم شود نامبرده ملک خود را تصرف نموده یا ملک متعلق به دیگری (شاکی)را تصرف کرده است زیرا تنها در صورت اخیر است که متهم مستحق مجازات مقرر در ماده ۶۹۰ قانون مجازات اسلامی است. توضیح: با این همه قانونگذار در مقررات جدید در باره ی ضرورت یا عدم ضرورت رسیدگی دادگاه به ادعای مالکیت متصرف لاحق یا ادعای وی مبنی بر غاصبانه بودن ید متصرف قبلی ساکت است و سیاق عبارات قانونگذار در مواد ۱۵۸تا ۱۷۷قانون آئین دادرسی مدنی جدید و ظاهر ماده ۱۷۴ این قانون حاکی است که دادگاه فقط به موضوع تصرف رسیدگی خواهد کرد .
فقهای شورای نگهبان در نظریه مورخ ۹/۳/۱۳۶۳خود نظر خود را در مورد ماده ی ۳۳۰قانون آئین دادرسی سابق این گونه اعلام داشته اند :درمورد تصرف عدوانی مذکور در ماده ی ۳۳۰ قانون آئین دادرسی مدنی (سابق) چنانچه متصرف ادعای مالکیت نماید و مدعی باشد که ید سابق غاصبانه بوده است انتزاع مال مورد دعوا از ید متصرف بدون رسیدگی ماهوی دلیل شرعی ندارد.
دراین جا باید تفصیل قائل شد بین موردی که خوانده ی دعوا دلیل قاطع همانند سند رسمی بر مالکیت خود ارائه نماید و مواردی که خوانده صرفا ادعای مالکیت دارد و احراز مالکیت وی نیازمند به رسیدگی قضایی است در صورت اول مطابق ماده ی ۱۶۲ قانون آئین دادرسی مدنی جدید مصوب ۱۳۷۹ وجود سند رسمی مالکیت در دست خوانده دلیل بر سبق تصرف اوست و دادگاه حکم به رفع تصرف و انتزاع ید او نخواهد داد اما در صورت دوم دادگاه با احراز سبق تصرف خواهان و لحوق تصرف خوانده حکم به رفع تصرف خوانده خواهد داد و خوانده باید برای اثبات مالکیت خود به طور جداگانه اقامه دعوا نماید

بازدید کننده گرامی ، شما به عضویت سایت در نیامده اید.
پیشنهاد می کنیم در سایت ثبت نام کنید و یا وارد سایت شوید.
موضوعات مشابه
  • وجوه افتراق جرایم کلاهبرداری، خیانت در امانت و سرقت تعزیری
  • دعاوی مالی و غیر مالی
  • تفاوت خلع ید با تصرف عدوانی
  • دعاوی مالی و غیرمالی
  • اعتبار امر مختوم در امور مدنی
  • توقیف اموال محکوم علیه
  • مقایسه دعوای متقابل با تهاتر قهری
  • نقش شخص ثالث در روند اجرای احکام
  • مقالات حقوق خصوصی
  • مرجع صالح برای رسیدگی به دعاوی ناشی از کار
  • صلاحیت و حدود اختیارات دیوان عدالت اداری
  • تحلیل و نقد بخشنامه عندالاستطاعه بودن مهریه
  • ابزارهای دفاعی در دعوای حقوقی
  • آیا ورشکسته محجور است؟
  • چگونه دادخواست بنویسیم؟
  •  

    ارسال نظر

    نام:*
    ایمیل:*
    متن نظر:
    سوال:
    پایتخت ایران
    پاسخ:*
    کد را وارد کنید: *